(Soạn văn lớp 12) – Em hãy soạn bài Tây Tiến của Quang Dũng

(Bài soạn của bạn Lê Thu Trang mô tả chi tiết các ý chính trong bài thơ Tây Tiến).

Bạn đang xem: Soạn bài tây tiến chi tiết

Đề bài: Soạn bài Tây Tiến của Quang Dũng

I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả


-Quang Dũng (1921-1988) tên khai sinh là Bùi Đình Diệm, quê ở huyện Đan Phượng, Hà Nội.

-Sau Cách mạng tháng Tám, ông vào bộ đội, sau năm 1954 Quang Dũng làm biên tập ở Nhà xuất bản Văn học.

-Quang Dũng là một nghệ sĩ đa tài, ông có thể làm thơ, viết văn, vẽ tranh và soạn nhạc.

-Hồn thơ Quang Dũng mang nét phóng khoáng hồn hậu, lãng mạn và đầy tài hoa.

– Tác phẩm chính: Rừng biển quê hương (1957), các tập truyện kí Đường lên Châu Thuận (1964), Rừng về xôi (1968), tập thơ Mây đầu ô (1986).

2. Tác phẩm

a) Hoàn cảnh ra đời

*

-Bài thơ ra đời vào cuối năm 1948 khi Quang Dũng đã chuyển sang đơn vị khác, nỗi nhớ đồng đội và đơn vị đã thôi thúc nhà thơ viết bài thơ này.

-Vài nét về đơn vị Tây Tiến: được thành lập đầu năm 1947, địa bàn hoạt động rộng lớn nơi rừng thiêng nước độc với nhiệm vụ đánh tiêu hao sinh lực địch ở vùng biên giời Việt Lào và tuyên truyền vận động nhân dân tham gia kháng chiến.

b) Bố cục

-Bốn phần tương ứng với bốn đoạn thơ:

+ Đoạn 1: Nhớ những chặng đường hành quân gian khổ.

+Đoạn 2: Nhớ những kỉ niệm thắm tình quân dân.

+ Đoạn 3: Nhớ những đồng đội anh dũng đã hi sinh.

+ Đoạn 4: Lời nguyện thề gắn bó mãi mãi với Tây Tiến.

II. Tìm hiểu chi tiết

1.Nhớ những chặng đường hành quân gian khổ (14 câu đầu)

* Câu 1 và câu 2 chứa cảm xúc bao trùm bài thơ:

"Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!

Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi".

-Tiếng gọi trìu mến, thân thiết: sông Mã, Tây Tiến, rừng núi.

-Cách diễn đạt "nhớ chơi vơi" – một nỗi nhớ mơ hồ nhẹ nhàng mà ám ảnh canh cánh bên lòng.

-Điệp từ nhớ, cách ngắt nhịp 4/3 diễn tả một nỗi nhớ điệp trùng lan tỏa.

* Nhớ những chặng đường hành quân gian khổ (câu 3-câu 14)

-Những địa danh: Sài Khao, Mường Lát, Pha Luông… tạo cảm giác vùng đất hoang vu, hẻo lánh, ít người→ con đường hành quân xa xôi gập ghềnh, hiểm trở.

-Con đường hành quân qua những bản làng mù sương ( câu 3-4):

+ Qua Sài Khao sương lấp: "Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi' , từ "lấp" tạo cảm giác sương rất dày cản bước chân hành quân của những người lính đi qua đây.

+Qua Mường Lát: ấn tượng là hoa, với nét đẹp lung linh huyền ảo→ tô đậm vẻ đẹp thơ mộng trữ tình của Mường Lát về đêm.

-Qua dốc cao vực sâu ( câu 5-8):

+Chiều cao của con dốc:

"Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm" cách ngắt nhịp 4/3 chia con dốc thành nhiều chặng, càng lên càng cao. Từ láy "khúc khuỷu" diễn tả độ cao của dốc.Cách nói "súng ngửi trời": diễn tả độ cao và thái độ của người lính trước khó khăn."Heo hút cồn mây" diễn tả cảm giác vắng xa, lạnh và sâu."Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống" diễn tả dốc cao chất ngất khiến bước chân người lính thêm nhọc nhằn.

+ Chiều sâu của vực: rất sâu →chặng đường hành quân với đầy nguy hiểm bất trắc trên đường.

+Bề rộng của thung lũng: "Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi" câu thơ toàn thanh bằng→thung lũng trải rộng theo màn mưa. Hình ảnh "mưa xa khơi" tạo cảm giác mưa trắng trời khiến cho núi rừng thành một khoảng mênh mông.

-Những hiểm trở trên chặng đường hành quân (câu 9-10):

+" gục lên súng mũ bỏ quên đời" là cách nói giảm nói tránh để thấy được một hiện thực khốc liệt : sự hi sinh của người lính như là việc tạm dừng chân trên con đường hành quân " dãi dầu không bước nữa".

-Khi đi qua rừng núi Tây Bắc ( câu 11-12):


+Một hiện thực khắc nghiệt: ngày thì thác gầm thét, đêm thì cọp dọa.

+ Địa danh Mường Hịch gợi những bước chân nặng trịch của loài mãnh thú.

*

-Về đến bản làng Mai Châu (câu 13-14):

+ Nỗi nhớ đọng lại trong hơi ấm nồng nàn.

+Hơi ấm của bếp xôi mùa nếp mới hay chính là hơi ấm của tình người, tình quê hương.

→Bức tranh núi rừng Tây Bắc được khắc họa với hai sắc thái: hùng vĩ khắc nghiệt và thơ mộng trữ tình. Trên nền cảnh đó, người lính hiện lên với cả nét hào hùng gan góc và hào hoa lãng mạn.

2.Nhớ những kỉ niệm thắm tình quân dân

-Bốn câu thơ đầu gợi lên khung cảnh sinh hoạt ấm tình quân dân với đêm lửa trại rộn ràng:

+Cảnh lửa trại rực rỡ: "bừng", "hội đuốc hoa".

+ Trung tâm của bức tranh là người phụ nữ Tây Bắc với trang phục rực rỡ và dáng điệu e ấp.

+ Câu thơ" Nhạc vềViên Chăn xây hồn thơ" gợi lên tâm hồn mộng mơ của những người lính trẻ.

-Bốn câu cuối mở ra khung cảnh khác khi người lính lưu luyến chia tay với cảnh và con người miền Tây Bắc:

+Điệp ngữ "có" cùng câu hỏi tu từ " có nhớ", "có thấy" khơi gợi nhắc nhớ kỉ niệm.

+Từ ngữ dùng rất tinh tế: hồn lau , bến bờ, đong đưa, bút pháp chấm phá gợi khung cảnh hoang sơ của Tây Bắc.

+ Hình ảnh "hoa đong đưa" gợi nên dáng hoa rừng làm duyên bên dòng nước.

+ Hình ảnh "dáng người trên độc mộc" là ẩn dụ tô đậm không gian hoang sơ nơi núi rừng.

3.Nhớ những đồng đội anh dũng đã hi sinh

-Ba câu đầu gợi lên ngoại hình, ý chí của người lính Tây Tiến, toát lên cái dữ dằn oai phong lẫm liệt của người lính Tây Tiến:

"Tây tiến đoàn binh không mọc tóc

Quân xanh màu lá dữ oai hùm

Mắt trừng gửi mộng qua biên giới"

+ Chi tiết "không mọc tóc": mô tả hiện thực qua cái nhìn đầy lãng mạn và trẻ trung của người lính.

+"Mắt trừng" hay chính là ánh mắt giận dữ mang đầy ý chí quyết tâm.

-Câu thơ "Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm" là một ý thơ hay , nó khắc họa sinh động tâm hồn thơ mộng , lãng mạn của những người lính trẻ.

-Bốn câu cuối: bức tranh hiện thực tàn khốc về sự ra đi của những người lính, họ hi sinh vì lý tưởng, vì hòa bình và màu xanh của Tổ Quốc. Bốn câu thơ đầy bi thương mà không hề bi lụy, nó mang đậm sắc thái bi tráng.

4.Lời nguyện thề gắn bó mãi mãi với Tây Tiến

-Bốn câu thơ kết khẳng định tình cảm sâu nặng với đơn vị Tây Tiến – nơi những người lính cùng trải qua những chặng đường hành quân gian khổ, nơi chứng kiến những người đồng chí người anh em của mình hi sinh.

→Nghĩa tình với Tây Tiến đầy mặn nồng, sắt son, cho dù có phải ra đi, cho dù có sự chia cách thì Tây Tiến vẫn mãi vấn vương trong miền nhớ của người lính như một kỉ niệm hào hùng và bi tráng không bao giờ phôi phai.

III. Tổng kết

1.Nội dung

-Cảm hứng chủ đạo của Tây Tiến là nỗi nhớ, xuyên suốt bài thơ là khúc ca hào hùng và bi tráng được dệt nên bởi nỗi nhớ, nhớ những chặng đường hành quân dãi dầu mà mĩ lệ, nhớ những kỉ niệm hội ngộ rồi chia ly, nhớ đồng đội và hơn cả là nhớ về Tây Tiến trong hoài niệm vương vấn khắc khoải.

2.Nghệ thuật

-Ngôn ngữ giàu tính biểu cảm và tạo được ấn tượng mạnh mẽ.

Xem thêm: Bộ Câu Hỏi Rung Chuông Vàng Thpt, Bộ Câu Hỏi Thi Rung Chuông Vàng Cấp Thpt

-Giọng điệu thơ hào hùng và bi tráng toát lên khí thế cốt cách và ý chí của những người lính trẻ Tây Tiến.