Bài thảo luận môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin với đề tài: "Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội. Ý nghĩa của nó đối với công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước ta hiện nay?" trình bày về khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội, vai trò quyết định của tồn tại xã hội với ý thức xã hội, tính độc lập tương đối của ý thức xã hội và ý nghĩa phương pháp luận.




Bạn đang xem: Tiểu luận vận dụng mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

*

Nội dung Text: Đề tài: Mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội. Ý nghĩa của nó đối với công cuộc đổi mới, xây dựng đất nước ta hiện nay?


Xem thêm: Make Sentences Using The Words And Phrases Given Lớp 6, Make Sentences Using The Words And Phrases Given

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ BÀI THẢO LUẬN Những nguyêntồn tại xã hội và ý thức xã hội. Ý nghĩa lý Đề tài: “Mối quan hệ biện chứng giữacủa nó đối với công cuộc đổi mới, xâydựng ơ nbảnện nay? a chủ cđất ước ta hi củ ” Thực hiện: Nhóm 2» Danh sách nhóm:1. Nguyễn Thu Hằng2. Nguyễn Đức Hiếu3. Nguyễn Văn Học4. Nguyễn Thị Hồng5. Lương Ngọc Quang Hưng6. Nguyễn Thế HưngTổng quan bài thuyết trình I. Khái niệm tồn tại xã hội và ý thức xã hội 1. Tồn tại xã hội 2. Ý thức xã hội II. Vai trò quyết định của tồn tại xã hội với ý thức xã hội III. Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội 3. Tính thường lạc hậu 4. Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội 5. Tính kế thừa của ý thức xã hội trong quá trình phát triển 6. Sự tác động lẫn nhau của các hình thái ý thức xã hội trong quá trình phát triển 7. Ý thức xã hội tác động trở lại tích cực tới tồn tại xã hội IV. Ý nghĩa phương pháp luận 8. Ý nghĩa chung 9. Sự vận dụng của Đảng và Nhà nước V. Kết luận PHẦN MỞ ĐẦU Cùng với việc xây dựng một bộ máy chính quyền trongsạch, vững mạnh thì trong thời buổi hiện nay, sự hòa nh ậpkinh tế với thế giới cũng là một vấn đề rất cấp bách. Vậyphải làm thế nào để nước ta không bị tụt hậu?? “Hòa nhậpmà không hòa tan” Trước vấn đề cấp thiết trong việc đổimới nền kinh tế cũng đồng thời nảy sinh ra nhiều vấn đềmang tính thời đại. Để giải quyết được những vấn đề đóchúng ta phải có ý chí – ý thức xã h ội của dân t ộc. Chúngta phải đổi mới tư duy ngay trong nhận thức của mỗi ngườidân, việc nâng cao nhận thức sẽ đồng nghĩa với việc thayđổi xã hội. Chính vì vậy, để tìm hiểu mối quan hệ giữa tồntại xã hội và ý thức xã hội cũng như vận dụng nó một cáchlinh hoạt sáng tạo sẽ đem lại thành công cho công cu ộcđổi mới đất nước, đổi mới xã hội. Sau đây là một số ý kiếnnhóm 2 xin được trình bày. NỘI DUNGI. Khái niệm ý thức xã hội và tồn tại xã hội: 1. Tồn tại xã hội 2. Ý thức xã hội1. Tồn tại xã hội: Tồn tại xã hội là toàn bộ sinh hoạt vật chất và điều kiện sinh hoạt vật chất xã hội. Các yếu tố hình thành tồn tại xã hội Điều kiện tự Điều kiện dân số Phương thức sản nhiên xuất2. Ý thức xã hội Mặt tinh thần của đời sống xã hội, bao gồmtoàn bộ những quan điểm, tư tưởng cùngnhững tình cảm, tâm trạng,... Của những cộngđồng xã hội, nảy sinh từ tồn tại xã hội và phảnánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn pháttriển nhất định. Kết cấu của ý thức xã hội Theo Trình Độ Phản ÁnhÝ THỨC XÃ HỘI THÔNG THƯỜNG: Ý THỨC LÍ LUẬN − Những tri thức Các học thuyết lí luận đã được − Những quan điểm hệ thống hóa thành các học thuyết xã hội được trình bày − Tâm lí xã hội dưới dạng khái niệm, phạm trù, quy luật Kết cấu của hệ tư tưởng xã hội Phương Thức Phản ÁnhTÂM LÍ XÃ HỘI: HỆ TƯ TƯỞNG XÃ HỘI :− Tình cảm, ước muốn, − Nhận thức lý luận tâm trạng, tập quán về tồn tại xã hội− Hình thành dưới ảnh − Hệ thống những hưởng trực tiếp của quan điểm, tư đời sống hàng ngày của tưởng họ và phản ánh đời − Sự khái quát hóa sống đó những kinh nghiệm xã hội II .Vai trò quyết định của tồn tại xã hội với ý thức xã hội: − Theo quan điểm duy vật lịch sử thì tồn tại xã hội là cái có trước sinh ra ý thức xã hộiVD: Trong chế độ xã hội nguyên thủy, do lựclượng sản xuất còn thấp, công cụ sản xuấtquá thô sơ (gậy gộc, hòn đá, cung tên) nênngười nguyên thủy buộc phải thực hiện chếđộ công hữu về tư liệu sản xuất (rừng cây,con suối), phải sống tập đoàn mới có thểkiếm được thức ăn, chống thú dữ, tất cả củacải làm ra được chia đều, dùng hết không còndư thừa, nên không thể có sự chiếm hữu làmcủa riêng, không có tình trạng người bóc lộtngười.II .Vai trò quyết định của tồn tại xã hộivới ý thức xã hội:− Tồn tại xã hội biến đổi và phát triển dẫn đến ý thức xã hội sớm muộn cũng phải biến đổi và phát triển theo Ví Dụ: Trong xã hội phong kiến, khi quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ra đời và dần dần lớn mạnh thì cũng nảy sinh quan niệm cho rằng sự tồn tại của chế độ phong kiến là trái công lý, không phù hợp với lý tính con người phải được thay thế bằng xã hội công bằng, bình đẳng, bác ái.III. Tính độc lập tương đối của ý thức xã hội:1. Tính thường lạc hậu2. Tính vượt trước của khoa học và cách mạng so với tồn tại xã hội3. Tính kế thừa của ý thức xã hội trong quá trình phát triển4. Sự tác động lẫn nhau của các hình thái ý thức xã hội trong quá trình phát triển5. Ý thức xã hội tác động trở lại tích cực tới tồn tại xã hội1. Tính thường lạc hậu: phải trong mọi trường hợp, sự Không biếnđổi của tồn tại xã hội đều ngay lập tức dẫnđến sự biến đổi của ý thức xã hội, trái lạinhiều yếu tố của ý thức xã hội có thể tồn tạirất lâu dài ngay cả khi cơ sở tồn tại sản sinh ranó đều được thay đổi căn bản.Ví dụ:Chế độ phong kiến không còn nhưng tư tưởngphong kiến vẫn còn đến nay.Nguyên nhân:− Ý thức xã hội không phản ánh kịp thời biến đổi thực tiễn của con người− Do sức mạnh của thói quen, tryền thống, tập quán cũng như do tính lạc hậu, bảo thụ của một hình thái ý thức xã hội− Ý thức xã hội luôn gắn bó với lợi ích của những nhóm, những tập đoàn người, những giai cấp nhất định trong xã hội.2. Ý thức xã hội có thể vượt trước tồntại xã hội: Ý thức xã hội nếu phản ánh đúng quy luật vận động của tồn tại xã hội trong những điều kiện nhất định tư tưởng của con người đặc biệt là những tư tưởng khoa học tiên tiến có thể vượt trước tồn tại xã hội chỉ ra chính xác sự vận động của tương lai có tác dụng chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người.Ví dụ:Sự phát triển mạnhmẽ của khoa học kỹthuật giúp con ngườichinh phục không gianvà tiên đoán đượcnhững việc xảy ratrong tương lai (thờitiết, các hiện tượngthiên nhiên, ....).3. Ý thức xã hội có tính kế thừa trong sự phát triển của nó Lịch sử phát triển đời sống tinh thần của xã hội cho thấy rằng, những quan điểm lý luận của mỗi thời đại không xuất hiện trên mảnh đất trống không mà được tạo ra trên cơ sở kế thừa những tài liệu lý luận của thời đại trước.Ví dụ: Công cụ lao động có được sự hoàn thiện (hình dáng, tính năng, hiệu quả sử dụng....) như ngày nay không phải bỗng dưng mà có. Nó phải trải qua quá trình phát triển lâu dài từ hàng ngàn năm cùng sự phát triển của loài người.4. Sự tác động qua lại giữa các hình thái ýthức xã hội trong sự phát triển của nó: Ý THỨC Ý THỨC PHÁP CHÍNH TRỊ QUYỀN Ý THỨC TÔN GIÁO Ý THỨC ĐẠO ĐỨC Ý THỨC NGHỆ Ý THỨC THUẬT TÔN GIÁO