HS xác định được từ đơn-từ ghép- từ láy và đặt câu, viết đoạn văn có sử dụng các dạng trên.

Bạn đang xem: Từ đơn từ ghép từ láy lớp 4

II. HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:


A. Phần lí thuyết:

HS nêu lại: Thế nào là từ đơn? từ phức?

Tiếng cấu tạo nên từ- từ chỉ gồm một tiếng gọi là từ đơn.Từ g hai haynhiều tiếng gọi là từ phức.

*

-Từ láy gợi cho ta : âmthanh, mùi vị, hình ảnh, phẩm chất của con người.

B. Bài tập:

1, Tìm từ đơn- từ phứccó trong các câu sau:

Đẹp/vô cùng/Tổ quốc/ta/ơi!/

-Con/chim chiềnchiện/

Bay/vút/vút/cao/

Lòng/đầy/yêu mến/

Khúc hát/ngọt ngào./

-Tôi/chỉ/cómột/ham muốn,/ham muốn/tột bậc/là/làm sao/cho/nước/ta/được/độclập/tự do,/đồng bào/ta/ai/cũng/có/cơm/ăn,/áo/mặc,/ai/cũng/được/học hành ./

2, Dùng dấu gạch chéo tách các từ trong hai câu sau, rồi ghi lại các từ đơn, từ phức trong câu.

Bởi/tôi/ăn uống/điều độ/và/làm việc/chừng mực/nên/tôi/chóng lớn/lắm/..Cứ/chốc chốc/tôi/lại/trịnh trọng/và/khoan thai/đưa/hai/chân/lên/vuốt/râu./

HS tự làm rồi tìm từđơn-từ phức.

3,Các chữ in đậm dướiđây là một từ phức hay hai từ đơn:

a. Nam vừa được bốmua cho một chiếc xe đạp.( từ phức)

b. Xe đạp nặngquá, đạp mỏi cả chân.( hai từ đơn)

c. Vườn nhà em có nhiềuloài hoa : hoa hồng, hoa cúc, hoa nhài.( từ phức)

d. Màu sắc của hoa cũng thật phong phú: hoa hồng, hoa tím, hoa vàng,…( hai từ đơn)

4,Nghĩa của các từ phức: nhà cửa, ăn uống, sách vở có gì khác so với nghĩa của các từ đơn: nhà , cửa, ăn , uống, sách, vở?

5, Từ mỗi tiếng dưới đây, hãy tạo ra từ ghép, từ láy:

Nhỏ, lạnh, vui.

nhỏlạnhvui
nhỏ nhắn, nhỏ nhẻ, nhỏnhen, nhỏ nhoi, nho nhỏlạnh lẽo, lạnh lùng, lànhlạnhvui vẻ, vui vui, vui vầy
nhỏ nhẹ, nhỏ bé, nhỏ mọn,nhỏ dại, nhỏ to, nhỏ con, nhỏ xíu,…lạnh nhạt, lạnh giá, lạnhgáy, lạnh ngắt, lạnh tanh,lạnh toát…vui mắt, vui nhộn,…

6, Các từ dưới đây là từ ghép hay từ láy ? Vì sao?

tươi tốt, buôn bán, mặt mũi, hốt hoảng, nhỏ nhẹ, đi đứng.

( các từ đó là từ ghép vì hai tiếng trong từng từ đêù có nghĩa, quan hệ giữa các tiếng trong mỗi từ là quan hệ về nghĩa, các từ này có hình thức âm thanh ngẫu nhiên giống láy, chứ không phải là từ láy)

7,Các từ in đậm dưới đây là từ láy hay từ ghép? vì sao?

a.Nhândân ghi nhớ công ơn Chữ Đồng Tử, lập đền thờ ở nhiều nơi bên sông Hồng.Cũng từ đó hàng năm, suốt mấy tháng mùa xuân, cả một vùng bờ bãi sôngHồng lại nô nức làm lễ, mở hội để tưởng nhớ ông.

b. Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũnnhặn. Rôì tre lên cứng cáp, dẻo dai, vững chắc. Tre trôngthanh cao, giản dị, chí khí như người.

( từ ghép: nhân dân, bờ bãi, dẻo dai, chí khí-vìchúng có quan hệ với nhau về nghĩa.

Từ láy:các từ còn lại vì chúng có quan hệ với nhau về âm)

8, Cho đoạn văn sau:

Biểnluôn thay đổi tuỳ theo màu sắc mây trời.Trời xanh thẳm, biển cũngthẳm xanh, như dâng cao lên chắc nịch. Trời rải mây trắng nhạt, biển mơmàng dịu hơi sương .Trời âm u mây mưa, biển xám xịt, nặng nề . Trờiầm ầm giong gió, biển đục ngầu giận giữ . Như một con người biết buồnvui. Biển lúc tẻ nhạt , lạnh lùng , lúc sôi nổi, hả hê,lúc đăm chiêu, gắt gỏng.

a.Tìm từ ghép trong các từ in đậm ở đoạn văn trên rồi sắp xếp vào hai nhóm: từghép có nghĩa tổng hợp và từ ghép có nghĩa phân loại .

b.Tìmtừ láy trong các từ in đậm có trong đoạn văn trên rồi xếp vào 3 nhóm: láy âmđầu, váy vần ,láy cả âm đầu và vần( láy tiếng)

HSthảo luận theo nhóm và trình bày trước lớp:

(Từ ghép tổng hợp: thay đổi, buồn vui, tẻ nhạt, đăm chiêu.

Xem thêm: Công Thức Tính Chiều Cao Hình Tam Giác Lớp 5, Please Wait

Từghép phân loại: xanh thẳm, chắc nịch , đục ngầu,

Từláy âm đầu:mơ màng, nặng nề,lạnh lùng, hả hê, gắt gỏng,

Láy vần: sôi nổi

Láy cả âm và vần: ầm ầm)

9. Phân các từ ghép trong từng nhóm dưới dây thành hailoại: từ ghép có nghĩa tổng hợp và từ ghép có nghĩa phân loại.

a. Máy nổ, máy ảnh, máy khâu, máy cày, máy móc, máy in,máy kéo,…

b.cây cam, cây chanh, cây bưởi, cây ăn quả, cây cối, câycông nghiệp, cây lương thực,…